2.Hafta – Engellilik İle İlgili Temel Kavram ve İlkeler

• Yayınlayan: Prof. Dr. Emine Koban
• Dersler: 2
• Öğrenciler: 20
• Süre: 14 hafta

Bu dersi hazırlanmasında Arş.Gör. Buket DENİZ katkıda bulunmuştur.

Engelli bireyler, fiziksel, çevresel, mekânsal koşullar ve toplumsal algılar nedeniyle toplum hayatına tam ve eşit şekilde katılmaları engellenen bireylerdir. Engellilik tam olarak, ne kişinin fiziksel özelliklerinden, ne toplumsal önyargılardan, ne de çevresel faktörlerden ibarettir; engellilik aslında tüm bu faktörlerin bir toplamıdır. Kişide engelliliğe sebebiyet veren durum, doğuştan gelen bir durum olabilir ya da daha sonra hastalık, kaza, afet gibi sebeplerle ortaya çıkabilir. Her engellinin engellilik türü farklı farklıdır; engellilik derecesi de bireyden bireye çeşitlilik gösterir. Engellilik, insanlık tarihinin başından beri var olan bir olgu olup her dönemde farklı bakış açılarıyla değerlendirilmiştir. İnsanlık tarihinin büyük bölümünde cahillik ve çeşitli hurafeler sebebiyle engelli bireyler ne yazık ki uğursuz, lanetli bireyler olarak algılanmış; toplumsal alandan dışlanmış ve en temel insan hakkı olan yaşama hakları dahi ellerinden alınmıştır. Son yüzyılda ise insan hakları kavramının önem kazanması ile birlikte, engellilik de bu kavram çerçevesinde ele alınmaya başlanmış ve engelli haklarına ilişkin çeşitli hukuki düzenlemeler yapılmıştır. Her ne kadar engellilerin insan hakları, uluslararası hukuk belgelerinde ve devletlerin ulusal hukukları bağlamında tanınmaya ve korunmaya başlandıysa da, günümüzde hala dünyanın pek çok bölgesinde engellilerin temel hak ve özgürlüklerini tam olarak kullanabildiklerinden bahsedilemez. Bunun en temel sebebi ise maruz kaldıkları ayrımcılıktır.